MUSTAFA KEMAL ATATÜRK · 1881–1938

Bir milletin
yeniden doğuşu.

Bağımsızlıktan Cumhuriyet’e; aklın, bilimin ve özgür yurttaşın izinde.

Sanatsal temsili görsel
Aşağı keşfet

BİR FİKİR MİRASI

“Benim manevi mirasım bilim ve akıldır.”

Atatürk’ü anlamak, yalnızca bir komutanı veya devlet kurucusunu anmak değildir. Onun mirası; egemenliğin millete ait olduğu, eğitimin özgürleştirdiği ve bilimin yol gösterdiği çağdaş bir toplum idealidir.

1881 — 1938

Bir ömür.
Bir milletin kaderi.

Askerî öğrencilikten bağımsızlık mücadelesine, Cumhuriyet’in kuruluşundan çağdaşlaşma devrimlerine uzanan yol.

1881Selanik

Mustafa Kemal dünyaya geldi.

1905Harbiye

Kurmay yüzbaşı olarak mezun oldu.

1919Samsun

19 Mayıs’ta Ulusal Mücadele’nin örgütlü süreci başladı.

1920Ankara

Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı.

1922Büyük Taarruz

Başkomutanlık Meydan Muharebesi zaferle sonuçlandı.

1923Cumhuriyet

29 Ekim’de Türkiye Cumhuriyeti ilan edildi.

1928Harf Devrimi

Yeni Türk harfleri kabul edilerek eğitim seferberliği güçlendirildi.

1938Dolmabahçe

10 Kasım’da aramızdan ayrıldı; fikirleri kuşaklara emanet kaldı.

Mustafa Kemal, Selanik, 1909
Mustafa Kemal, Selanik, 1909 · Wikimedia Commons / kamu malı

I

1881 — 1914

Mustafa’dan
Atatürk’e.

Selanik’in çok kültürlü ortamında dünyaya gelen Mustafa, askerî eğitim yıllarında matematik, tarih ve özgürlük fikirleriyle şekillendi. Manastır Askerî İdadisi, Harp Okulu ve Harp Akademisi; onun disiplinli bir subay olmasının yanında ülkenin geleceğini sorgulayan bir düşünce insanına dönüşmesinde belirleyici oldu.

Trablusgarp ve Balkan Savaşları, imparatorluğun çözülüşünü sahada görmesini sağladı. Bağımsızlığın ancak millet iradesi ve çağdaş kurumlarla korunabileceği fikri bu yıllarda güçlendi.

Anafartalar Grup Komutanı Mustafa Kemal Bey, Çanakkale cephesi, 1915
Anafartalar Grup Komutanı Mustafa Kemal Bey, 1915 · Harp Mecmuası / Wikimedia Commons, kamu malı

II

1915 · ÇANAKKALE

Bir komutan
doğuyor.

Mustafa Kemal, Çanakkale’de kritik anlarda inisiyatif alan komutanlardan biri olarak öne çıktı. Arıburnu, Conkbayırı ve Anafartalar’daki sorumluluğu, askerî öngörüsünü ve birlikleriyle kurduğu güveni görünür kıldı.

“Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum.”

Bu bölüm, savaşın bedelini romantikleştirmeden; vatan savunmasında yaşamını yitiren bütün insanları saygıyla anar.

1919 — 1922

Bir millet
ayağa kalkıyor.

İstanbul’dan Samsun’a uzanan yol, kişisel bir yolculuktan ulusal bir iradeye dönüştü.

  1. Samsun19 Mayıs 1919
  2. AmasyaMilletin istiklâlini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.
  3. ErzurumUlusal sınırlar içinde vatan bir bütündür.
  4. SivasDireniş güçleri ortak iradede birleşti.
  5. Ankara23 Nisan 1920 · TBMM açıldı.
Sanatsal temsili görsel
Mustafa Kemal Paşa ve heyetini Samsun'a taşıyan Bandırma Vapuru
Mustafa Kemal Paşa ve heyetini Samsun’a taşıyan Bandırma Vapuru · BYEGM / Wikimedia Commons, kamu malı
Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde açılış günü, 23 Nisan 1920
Birinci Meclis’in açılış günü, 23 Nisan 1920 · Wikimedia Commons / kamu malı

23 NİSAN 1920

Egemenlik,
kayıtsız şartsız milletindir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, işgal koşullarında millî iradenin merkezi oldu. Mücadelenin meşruiyeti bir kişiye veya hanedana değil, doğrudan millete dayandırıldı.

26 AĞUSTOS 1922

Kocatepe’den
zafere.

Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi, işgal kuvvetlerinin Anadolu’dan çıkarılmasının belirleyici aşaması oldu. Askerî zafer, bağımsız bir devletin kurulacağı siyasal zemini açtı.

Mustafa Kemal Paşa Kocatepe'de, 26 Ağustos 1922
Kocatepe, 26 Ağustos 1922 · Türk Silahlı Kuvvetleri / Wikimedia Commons, kamu malı
29EKİM1923

YENİ BİR BAŞLANGIÇ

Cumhuriyet.

Cumhuriyet’in ilanı, yönetim yetkisinin millete ait olduğunun açık ve kalıcı ifadesiydi. Mustafa Kemal aynı gün Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi.

Bu yeni düzen; yurttaşlık, hukuk, eğitim ve toplumsal yaşamın çağdaş kurumlarla yeniden kurulmasının başlangıcı oldu.

Cumhuriyet'in ilanını duyuran Resimli Gazete sayfası, 3 Kasım 1923
Resimli Gazete, 3 Kasım 1923 · İBB Atatürk Kitaplığı / kamu malı
Atatürk Kayseri'de yeni Türk harflerini halka öğretirken, 20 Eylül 1928
Atatürk Kayseri’de yeni harfleri öğretirken, 20 Eylül 1928 · T.C. Cumhurbaşkanlığı / Wikimedia Commons, kamu malı

1924 — 1934

Bir ülkenin
dönüşümü.

Eğitim

Öğretimin birleştirilmesi ve okuryazarlık seferberliği.

Hukuk

Çağdaş hukuk düzeni ve eşit yurttaşlık anlayışı.

Kadınların hakları

Toplumsal yaşama ve siyasal kararlara eşit katılım yönünde tarihî adımlar.

Dil ve kültür

Yeni Türk harfleri, bilimsel çalışmalar, sanat ve kültür kurumları.

Ekonomi

Üretim, sanayi, demiryolları ve ulusal kalkınma hamleleri.

Laiklik

Devlet düzeni ile inanç alanının ayrılması ve vicdan özgürlüğü.

ALTI TEMEL YÖN

Geleceği kuran düşünceler.

Atatürkçü düşünce donmuş bir hatıra değil; değişen dünyada özgür aklı, toplumsal eşitliği ve bağımsızlığı savunan canlı bir sorumluluktur.

01

Cumhuriyetçilik

Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olması.

02

Halkçılık

Ayrıcalıksız, sınıfsız ve eşit yurttaşlık anlayışı.

03

Milliyetçilik

Bağımsızlığı ve ortak yurttaşlık bilincini temel alan anlayış.

04

Devletçilik

Toplum yararı ve kalkınma için kamunun yönlendirici sorumluluğu.

05

Laiklik

Vicdan özgürlüğünün ve çağdaş hukukun güvencesi.

06

Devrimcilik

Toplumu akıl ve bilimle sürekli ileri taşıma iradesi.

1938’DEN BUGÜNE

Fikirleri
yaşıyor.

10 Kasım 1938’de sona eren bir yaşam, Cumhuriyet’in kurumlarında ve özgür düşüncenin sorumluluğunda sürmeye devam etti.

Sanatsal temsili görsel

ADD DUISBURG

Anmak değil,
anlamak.

Bizim için Atatürk’e bağlılık; eleştirel düşünen gençler yetiştirmek, Cumhuriyet değerlerini günlük yaşamda savunmak ve “Yurtta barış, dünyada barış” ilkesini geleceğe taşımaktır.